Home » Czytelnia

Czytelnia

Ćwiczenia z wyobraźni. O „Wielkanocy” Ingi Gaile

„Wyobraź sobie” powtarza z uporem w wierszach łotewska poetka Inga Gaile. Tak jakby akt otwarcia wyobraźni na to, co znajduje się poza naszym osobistym doświadczeniem był konieczny, jakby był warunkiem pełnego istnienia w świecie. „Wielkanoc” to książka piękna, a zarazem niewygodna, książka, która mówiąc o świecie z czułością, zwraca jednocześnie uwagę na wszechobecne zło. Jego różne oblicza dotykają jednostkę, ale też całe społeczności. To zło, od którego nie ma chwili wytchnienia. Ono dzieje się. Autorka, sięgając do tego, co osobiste, potrafi (…)

Zobacz więcej

W poszukiwaniu niestraconego. O „Czarnym boisku” Balšy Brkovicia

„Jutro, które już wcale nie jest jutrem, znowu przyjdzie.” Tak Zygmunt Kubiak przetłumaczył jedną z najciekawszych fraz Kawafisa nie bez powodu pojawiającego się jako bohater na samym początku tomu Balšy Brkovicia. „Czarne boisko” jest bowiem klasycystycznym aktem buntu przeciwko niezgodzie – a w tym pozornym paradoksie tkwi istota poezji czarnogórskiego twórcy. „Jeśli jak najgłębiej poszukam, / Podczas bezwstydnej / Orgii samoprzypominania / Zdołam sobie / Przypomnieć”, wyznaje Brković w jednym z wierszy. Przypominanie dotyczy tutaj urodzin matki i ojca, jednak (…)

Zobacz więcej

Pod gwiazdą Palo Alto. O „O równowadze” Sinéad Morrisey

Wiersze Sinéad Morrisey nie podlegają łatwemu opisowi. Lawirują pomiędzy tematami, kluczą wśród tropów i nierzadko pozostawiają czytelnika z poczuciem bezradności wobec rozbuchanej wyobraźni poetki. Gdybym miał odnaleźć czynnik spajający te wiersze w zwartą całość, byłby to paradoksalnie czynnik podlegający najsilniejszym przemianom – mówię, rzecz jasna, o podmiotce lirycznej. Piszę: „czynnik podlegający przemianom”, ponieważ rzeczona podmiotka jest równie trudna do uchwycenia, co tematyczne przeskoki jej solilokwiów. To osoba wyjątkowo wykształcona, obdarzona niemałą dozą erudycji, z jednej strony zmysłowa, z drugiej – (…)

Zobacz więcej

Czas poza kontekstem. O „Tobie wolno” Zwiada Ratianiego

Gdyby przydarzył mi się koszmar literaturoznawcy i ktoś kazał mi wypowiedzieć się na temat poezji Zwiada Ratianiego jednym słowem, wyjątkowo nie wahałbym się długo i powiedział: „czas”. Nie bez powodu – jest to wątek, który wprawdzie prześlizguje się przez cały tom gruzińskiego autora niejako ukradkiem, z pozoru chaotycznie, jednak tworzy przy tym strukturę, która porządkuje tę poezję i nadaje jej niesamowitą, egzystencjalną głębię. Nie jest to czas rodem z Prousta, który analizuje się w nieskończoność i z beznadziejną determinacją usiłuje (…)

Zobacz więcej

Nie zapominać. O „Gęsiej skórze” Darka Cvijeticia

Nie zapominać, a upominać się o pamięć. Pracować z pamięcią własną i innych, mówić głosami ofiar i głosami oprawców, zderzać je, poetycko naświetlać, odbierać niepamięci. Gęsia skóra autorstwa uznanego poety Darko Cvijeticia z Bośni i Hercegowiny, przetłumaczona przez Miłosza Waligórskiego, to opowieść o pracy z pamięcią. W tym o pracy z historią pojmowaną jako kronika wojenna, która rejestruje brutalność, ofiary, katów, stratę, sprzeciw i strach. Jest w tę historię rozumianą szeroko wpleciona historia prywatna, intymna. Poeta podsłuchuje i podpatruje, aby (…)

Zobacz więcej

Festiwalowa galeria zdjęć: debaty, goście, gala wręczenia nagrody

Festiwalowym spotkaniom autorskim towarzyszą czytania, debaty i rozmowy, których wspólnym mianownikiem jest poezja. Podczas piątej edycji Europejskiego Poety Wolności poezja wybrzmiała w kilkunastu językach. Gala wręczenia Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” jest momentem kulminacyjnym Festiwalu. To jest moment, gdy poznajemy laureatów. W 2018 roku nagrodzony został tom Wolność Lindy Vilhjálmsdóttir w przekłądzie Jacka Godka. Reżyserem gali podczas piątek edycji Europejskiego Poety Wolności był Piotr Rubin.

Zobacz więcej

Festiwalowa galeria zdjęć: spotkania autorskie

Spotkania z poetami sieci Versopolis na Uniwersytecie Gdańskim. Wśród zaproszonych gości: Dorta Jagić (Chorwacja), laureatka Nagrody Europejski Poeta Wolności 2014, Sigurbjörg Thrastardóttir (Islandia), Johanna Venho (Finlandia), Kim Moore (Wielka Brytania), Małgorzata Wierzbicka,  Jacek Godek, Katarzyna Szal, Krystyna Dąbrowska. Osią festiwalowego programu jest seria spotkań z poetami i tłumaczami nominowanymi do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności”. W 2018 roku wśród nominowanych znaleźli się poeci i poetki z Armenii, Azerbejdżanu, Bułgarii, Finlandii, Holandii, Islandii, Mołdawii i Wielkiej Brytanii.

Zobacz więcej

Zobacz migawki z Festiwalu i wręczenia Nagrody

Międzynarodowy Festiwal Literatury „Europejski Poeta Wolności” odbył się w Gdańsku w dniach 23-25 marca 2018 roku. Od pięciu lat Festiwal towarzyszy wręczeniu Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności”. Celem Nagrody jest wyróżnienie i promocja zjawisk poetyckich, które podejmują jeden z najistotniejszych dla współczesności tematów – temat wolności, a jednocześnie charakteryzują się wybitnymi wartościami artystycznymi. Laureatami Nagrody w 2018 roku zostali Linda Vilhjálmsdóttir (Islandia) i tłumacz Jacek Godek za tom Wolność. Zapraszamy do obejrzenia migawek z Festiwalu i Gali wręczenia Nagrody.

Zobacz więcej

Wolność jest wiecznym eksperymentem. Rozmowa z Jakubem Kornhauserem

Adam Pluszka: Kim jest Dymitr Dumitru? Jakub Kornhauser: Dymitr jest poetycką personą o ambiwalentnym charakterze, która intertekstualnych antenatów szuka w historii i literaturze. Z jednej strony ma coś z Demetriusza, króla Macedonii i bohatera wiersza Konstandinosa Kawafisa, ukazanego nie jako władca, a jako zwykły, szary i pozbawiony monarszych atrybutów człowiek. Z drugiej strony przypomina Dymitra Samozwańca, w dawnej nomenklaturze fałszywego Dymitra, który przechodzi drogę odwrotną, od zera do cara Rosji. Niemniej mechanizm budowania pękniętej tożsamości jest w obu przypadkach podobny. (…)

Zobacz więcej

Wolność to nie ucieczka. Rozmowa z Barbarą Kallą

Adam Pluszka: Menno Wigman wydał sporo książek i dostał sporo nagród. Od dawna śledzi pani jego twórczość? Barbara Kalla: Menno został zaproszony na Festiwal Poezji w Lublinie (2012), a mnie poproszono o przekład kilku jego wierszy. W tamtym czasie mniej więcej rozpoczęliśmy współpracę tłumaczeniową z Adamem Wiedemannem, więc od razu umówiliśmy się na ten przekład. Potem zaprosiliśmy Menna na organizowany we Wrocławiu Festiwal Kultury Holenderskiej i Flamandzkiej (2013) i na ten festiwal przełożyliśmy znów kilka jego wierszy. Niektóre z tych (…)

Zobacz więcej