przekł. Anna Mroczek

Linnea Axelsson

Fragmenty rekomendacji:

Głos Linnei Axelsson reprezentuje rdzenną mniejszość Szwecji – Samów. Jej poezja to jedno z narzędzi odzyskiwania przez tę grupę podmiotowości. Axelsson jest autorką uznanego eposu „Ædnan” (2018), który daje wgląd w doświadczenie badań i pomiarów rasowych, przymusowych przesiedleń, systemu szkół dla nomadów oraz stopniowego ograniczania samskiej przestrzeni życiowej na skutek szwedzkiej polityki. W utworach tomu „Sjaunja” (2024) poetka łączy fizyczne miejsce z samską mitologią i boginiami: Sáráhkką, Juoksáhkką i Uksáhkką. Wiersze podejmują temat tożsamości, w tym powrotu do utraconego języka i próby odnalezienia miejsca w świecie, niosąc w sobie pokoleniową traumę utraty własnych korzeni. Axelsson pisze o byciu kobietą i matką, zmuszoną mierzyć się ze skutkami kolonializmu osadniczego. Powraca do samskiej mitologii i na własnych warunkach redefiniuje samską duchowość. Przyroda w jej wierszach jest potęgą, która jednocześnie od zawsze towarzyszy człowiekowi.

Jej wiersze stwarzają przestrzeń do zgłębienia zupełnie nowego dla nas świata. Co więcej – w czasie pełnym niepokoju przypominają o sile natury oraz o tym, jakie skutki niesie zacieranie historii, systemowa przemoc i próba decydowania o ludziach, którzy mają prawo istnieć na własnych warunkach.

Linnea Axelsson

Linnea Axelsson (ur. 1980, Porjus w regionie Norrbotten) – szwedzka oraz samska pisarka, poetka, autorka tekstów akademickich, historyczka sztuki. W 2009 roku obroniła doktorat z historii sztuki na Uniwersytecie w Umeå. Zadebiutowała powieścią „Tvillingsmycket” (2010). Autorka cieszącego się w Szwecji dużym uznaniem monumentalnego poematu epickiego „Ædnan”, za które otrzymała nagrodę literacką dziennika „Svenska Dagbladet” oraz prestiżową Augustpriset. Laureatka wielu nagród i stypendystka różnych programów literackich. W 2022 roku ukazała się jej druga powieść „Magnificat”, a w 2024 roku tom poezji „Sjaunja”. W tym samym roku angielskie wydanie „Ædnan” zostało nominowane do nagrody National Book Awards. Jesienią 2026 wydano jej kolejny epos – „Saivo”. W swojej twórczości poetyckiej podejmuje m.in. temat samskiej tożsamości, pamięci i dziedzictwa, a także kolonialnej historii Szwecji oraz relacji człowieka z naturą.

 

Anna Mroczek

Anna Mroczek (ur. 1998) –tłumaczka, absolwentka filologii szwedzkiej oraz logopedii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uczestniczy w warsztatach przekładu literatury szwedzkiej organizowanych przez Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury. W 2026 roku zadebiutowała opowiadaniem „Stopnie pokonuję co dwa”, które zdobyło I miejsce na Festiwalu Krótkich Form i ukazało się w publikacji pokonkursowej. W latach 2025-2026 ukończyła kursy akademickie na Uniwersytecie w Umeå poświęcone historii, kulturze i prawom Samów oraz porównawczym studiom nad ludami rdzennymi. W październiku 2026 wzięła udział w Young Baltic Translators Workshop w Karlskronie. Zimą 2026/2027 ukaże się drukiem jej kolejne opowiadanie. Na co dzień uczy języka szwedzkiego i mieszka w Bochni.