Home » Czytelnia

Czytelnia

Pobierz wybór wierszy z antologii „Grand Tour”!

„Grand Tour” to tytuł pomnikowej antologii nowej poezji europejskiej pod redakcją Jana Wagnera i Federica Italiano. Książka ukazała się w 2019 r. nakładem prestiżowego niemieckiego wydawnictwa Hanser i natychmiast zyskała rozgłos w mediach i wśród publiczności literackiej. Nic dziwnego, wszak to „podróż formacyjna” przez kilkadziesiąt języków i kilkaset poetyk oraz zwierciadło życia mowy wiązanej we współczesnej Europie. Za zgodą wydawnictwa, udostępniamy do pobrania wybór wierszy z antologii w przekładzie na język polski. Znajdziesz tu wiersze Julii Fiedorczuk (Polska), Tomicy Bajsicia (…)

Zobacz więcej

Uwaga. O „Właśnie:” Agnė Žagrakalytė

Uwaga, język książki poetyckiej „Właśnie:” litewskiej poetki Agnė Žagrakalytė pracuje na własnych zasadach. Mamy tu ferwor słów, metafory z kategorii tych – na pierwszy rzut oka – niemożliwych do wyobrażenia, zatrzymujących, zastanawiających. Metafory zdziwienia. Metafory olśnienia, pracujące długo w wyobraźni czytelnika. Pracujące do momentu, kiedy stają się możliwe, jak tu: „(…) grzebieniami rybek warkocze spinałam, śpiewałam, / noże słońca ścinały moje łzy (…)”.Uwaga, język książki poetyckiej „Właśnie:” ma zdolność do wyprowadzania czytelnika w pole, prowadzenia na mielizny, wprowadzania w ciemny (…)

Zobacz więcej

Wahadło Cassara. O „Czterdziestu dniach” Antoine’a Cassara

Antoine Cassar zasłynął w Europie z eksperymentów poetyckich – wierszy, w których łączył różne języki europejskie, rozdmuchując przy tym do niewyobrażalnych rozmiarów dostępne pola semantyczne. Nietrudno odgadnąć, skąd wzięło się to dążenie: „Czterdzieści dni” to wyraz niewyrażalnego. Świadectwo traumy, której nie da się opisać. Tom jest bardzo obszerny – jasne, zawarte w tytule, nawiązanie do okresu Wielkiego Postu okazuje się o tyle mylące, że Cassarowi dni nie wystarczają; opisuje jeszcze postne noce, a więc razem znajdujemy w książce osiemdziesiąt utworów (…)

Zobacz więcej

Pisanie po trzęsieniu. O „Trzęsieniu ziemi” Jeana Portante

Miejsca, w których wyrastaliśmy zabieramy ze sobą w świat, w dorosłość. I jeśli tym miejscom dzieje się krzywda, to i nam dzieje się krzywda. Korzenie w nas pracują. Zaświadcza o tym poeta Jean Portante w książce o dużo mówiącym tytule „Po trzęsieniu”. Autor, Luksemburczyk o włoskich korzeniach, słyszy w radiu komunikat o trzęsieniu ziemi. Jest 6 kwietnia 2009 roku. Kataklizm dotyka Włochy. Padają znajome, bliskie mu nazwy miejscowości, pada nazwa jego matecznika. I chociaż trzęsienia ziemi, będącego impulsem do napisana (…)

Zobacz więcej

Ćwiczenia z wyobraźni. O „Wielkanocy” Ingi Gaile

„Wyobraź sobie” powtarza z uporem w wierszach łotewska poetka Inga Gaile. Tak jakby akt otwarcia wyobraźni na to, co znajduje się poza naszym osobistym doświadczeniem był konieczny, jakby był warunkiem pełnego istnienia w świecie. „Wielkanoc” to książka piękna, a zarazem niewygodna, książka, która mówiąc o świecie z czułością, zwraca jednocześnie uwagę na wszechobecne zło. Jego różne oblicza dotykają jednostkę, ale też całe społeczności. To zło, od którego nie ma chwili wytchnienia. Ono dzieje się. Autorka, sięgając do tego, co osobiste, potrafi (…)

Zobacz więcej

W poszukiwaniu niestraconego. O „Czarnym boisku” Balšy Brkovicia

„Jutro, które już wcale nie jest jutrem, znowu przyjdzie.” Tak Zygmunt Kubiak przetłumaczył jedną z najciekawszych fraz Kawafisa nie bez powodu pojawiającego się jako bohater na samym początku tomu Balšy Brkovicia. „Czarne boisko” jest bowiem klasycystycznym aktem buntu przeciwko niezgodzie – a w tym pozornym paradoksie tkwi istota poezji czarnogórskiego twórcy. „Jeśli jak najgłębiej poszukam, / Podczas bezwstydnej / Orgii samoprzypominania / Zdołam sobie / Przypomnieć”, wyznaje Brković w jednym z wierszy. Przypominanie dotyczy tutaj urodzin matki i ojca, jednak (…)

Zobacz więcej

Pod gwiazdą Palo Alto. O „O równowadze” Sinéad Morrisey

Wiersze Sinéad Morrisey nie podlegają łatwemu opisowi. Lawirują pomiędzy tematami, kluczą wśród tropów i nierzadko pozostawiają czytelnika z poczuciem bezradności wobec rozbuchanej wyobraźni poetki. Gdybym miał odnaleźć czynnik spajający te wiersze w zwartą całość, byłby to paradoksalnie czynnik podlegający najsilniejszym przemianom – mówię, rzecz jasna, o podmiotce lirycznej. Piszę: „czynnik podlegający przemianom”, ponieważ rzeczona podmiotka jest równie trudna do uchwycenia, co tematyczne przeskoki jej solilokwiów. To osoba wyjątkowo wykształcona, obdarzona niemałą dozą erudycji, z jednej strony zmysłowa, z drugiej – (…)

Zobacz więcej

Czas poza kontekstem. O „Tobie wolno” Zwiada Ratianiego

Gdyby przydarzył mi się koszmar literaturoznawcy i ktoś kazał mi wypowiedzieć się na temat poezji Zwiada Ratianiego jednym słowem, wyjątkowo nie wahałbym się długo i powiedział: „czas”. Nie bez powodu – jest to wątek, który wprawdzie prześlizguje się przez cały tom gruzińskiego autora niejako ukradkiem, z pozoru chaotycznie, jednak tworzy przy tym strukturę, która porządkuje tę poezję i nadaje jej niesamowitą, egzystencjalną głębię. Nie jest to czas rodem z Prousta, który analizuje się w nieskończoność i z beznadziejną determinacją usiłuje (…)

Zobacz więcej

Nie zapominać. O „Gęsiej skórze” Darka Cvijeticia

Nie zapominać, a upominać się o pamięć. Pracować z pamięcią własną i innych, mówić głosami ofiar i głosami oprawców, zderzać je, poetycko naświetlać, odbierać niepamięci. Gęsia skóra autorstwa uznanego poety Darko Cvijeticia z Bośni i Hercegowiny, przetłumaczona przez Miłosza Waligórskiego, to opowieść o pracy z pamięcią. W tym o pracy z historią pojmowaną jako kronika wojenna, która rejestruje brutalność, ofiary, katów, stratę, sprzeciw i strach. Jest w tę historię rozumianą szeroko wpleciona historia prywatna, intymna. Poeta podsłuchuje i podpatruje, aby (…)

Zobacz więcej

Festiwalowa galeria zdjęć: debaty, goście, gala wręczenia nagrody

Festiwalowym spotkaniom autorskim towarzyszą czytania, debaty i rozmowy, których wspólnym mianownikiem jest poezja. Podczas piątej edycji Europejskiego Poety Wolności poezja wybrzmiała w kilkunastu językach. Gala wręczenia Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” jest momentem kulminacyjnym Festiwalu. To jest moment, gdy poznajemy laureatów. W 2018 roku nagrodzony został tom Wolność Lindy Vilhjálmsdóttir w przekłądzie Jacka Godka. Reżyserem gali podczas piątek edycji Europejskiego Poety Wolności był Piotr Rubin.

Zobacz więcej