16-18 kwietnia 2026 roku zapraszamy do Gdańska na Festiwal Europejski Poeta Wolności, który odbędzie się pod hasłem „Miejsca styku”. To już dziewiąta edycja wydarzenia organizowanego przez Instytut Kultury Miejskiej. Motyw przewodni wytyczy ścieżki rozmów i spotkań, a zaproponowany został przez Radę Programową festiwalu, którą po raz kolejny tworzą Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda.

MIEJSCA STYKU

Czym są „Miejsca styku”? To przestrzenie, w których dochodzi do pobudzającego spotkania zarówno na linii czytelnik-tekst, jak i twarzą w twarz. W miejscach styku pojawiają się warunki do prowadzenia dialogu – z szacunkiem i przyzwoleniem na wątpliwość. W świecie podziałów i kryzysów chcemy poszukać tego, co wspólne, rozglądając się szerzej i zadając pytanie również o to, co znajduje się poza miejscami styku.

„Ciekawi nas to, co nie styka: krawędzie chaosu, na których dziś funkcjonujemy”, mówi Magdalena Kicińska. „Wojna tuż obok, ludobójstwa oglądane na ekranie telefonu, polaryzacja polityczna, która coraz częściej przekłada się na wzrost agresji w codzienności, to tylko jedne z zagrożeń, które nas otaczają. Poza tym inne procesy, których jesteśmy częścią, jak choćby rozwój sztucznej inteligencji, tak szybki, że trudno za nim nadążyć, postępujące zmiany klimatu i ich skutki. Wszystko to budzi uzasadniony niepokój, z którym wielu z nas nie potrafi sobie poradzić”.

Chcemy zadać pytania o to, co nie działa, gdzie się nie spotykamy i jak przez te przepaście, które nas dzielą, przerzucać mosty – w tym również mosty poetyckiej wrażliwości. Wierzymy, że poezja, literatura, mogą być tymi przestrzeniami, w których powstają rozwiązania i chcemy ich poszukać razem z gośćmi i publicznością festiwalu. Wierzymy, że poezja może być źródłem nie tylko refleksji, ale i piękna praktykowanego w codzienności, źródłem dobra w czasach, w których tak często go brakuje.

NOMINOWANE TOMY

W ramach festiwalu spotkamy się również z poetami i poetkami nominowanymi do Literackiej Nagrody Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności. Są to uznani europejscy twórcy poezji współczesnej, których grono wyselekcjonowane zostało przez jury EPW w składzie: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący), Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz jury), Cezary Łasiczka, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Michał Rusinek, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk.

Motyw przewodni festiwalu jest ściśle związany z wątkami i tendencjami obecnymi w twórczości nominowanych autorów. Ich poezja w wyraźny sposób odnosi się do wyzwań współczesności: doświadczenie emigracji, rola kobiety w XXI wieku, nieheteronormatywna tożsamość, walka o wewnętrzną wolność w reżimowej rzeczywistości, pytanie europejskiego dziedzictwa w sytuacji kryzysu wartości etc. Każdy z nominowanych twórców wpisuje się w założenie, na którym bazuje festiwal – poezja nie jest oderwana od życia, ale stanowi pogłębiony komentarz do otaczającej nas rzeczywistości. Nominowani poeci i poetki szukają swojego miejsca „na styku”, dodając kolejną warstwę do rozważań głównego nurtu tej edycji.

Na premierę książek zaprosimy już pod koniec lutego 2026 roku, a prezentację książek aktualnej serii rozpoczniemy już za kilka dni. Przypominamy, że w serii ukażą się tomy:

A.E. Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024”, wybór i przekład z jęz. angielskiego Janusz Solarz
Amina Elmi „Wiersze”, wybór i przekład z jęz. duńskiego Bogusława Sochańska
Nora Iuga „Niewola kręgu”, przekład z jęz. rumuńskiego Enormi Stationis
Laima Kreivytė „Stany nieważkości”, wybór i przekład z jęz. litewskiego Dominika Jagiełka
Luigi Nacci „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024”, wybór i przekład z jęz. włoskiego Joanna Ganobis
Roger Robinson „Przenośny raj”, przekład z jęz. angielskiego Bartosz Wójcik

Z autorami i autorkami oraz tłumaczami i tłumaczkami spotkamy się podczas festiwalu – 16-18 kwietnia 2026 roku w Gdańsku, a nazwiska laureatów aktualnej edycji Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” poznamy już w marcu przyszłego roku.

RADA PROGRAMOWA

Przyszłoroczny festiwal będzie kolejnym – po edycji 2024 – który zrealizujemy wspólnie z Magdaleną Kicińską i Małgorzatą Lebdą tworzącymi naszą Radę Programową.

MAGDALENA KICIŃSKA – redaktorka „Pisma”, jego naczelna w latach 2019–2024, wiceprzewodnicząca Rady Polskich Mediów, członkini Press Club Polska. Reporterka i laureatka Grand Press 2017 w kategorii wywiad. Autorka książek: „Pani Stefa” (Czarne 2015), za którą dostała Poznańską Nagrodę Literacką – Stypendium Barańczaka i Nagrodę Literacką m.st. Warszawy, „Środki transportu” (Wydawnictwo Literackie 2019) współautorka (z Marcinem Dziedzicem) książki „Teraz ’43. Losy” (Wielka Litera 2018). We wrześniu 2021 ukazała się książka, którą napisała z Agnieszką Jucewicz, „Dom w butelce. Rozmowy z Dorosłymi Dziećmi Alkoholików”. Jurorka Poznańskiej Nagrody Literackiej, Watch Docs 2024 i All about freedom festival 2024. Członkini Społecznej Rady Kultury miasta Sopot. Autorka podcastu „Wiersz na poniedziałek”. Wykładowczyni Polskiej Szkoły Reportażu.

MAŁGORZATA LEBDA – autorka siedmiu książek poetyckich. Tom „Mer de Glace” (Warstwy, 2021) nagrodzono Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej (2022). Jej tomy poetyckie ukazały się w przekładzie na języki: czeski, włoski, serbski, ukraiński, słoweński, duński, rumuński. Doktor nauk humanistycznych i sztuk audiowizualnych. Wykładowczyni UJ. Ultramaratonka (w 2021 roku pokonała, biegnąc, 1113 kilometrów wzdłuż  Wisły, realizując aktywistyczno-poetycki projekt „Czytanie wody”). Powieść „Łakome” (Znak, 2023) jest jej debiutem prozatorskim. Trwają prace nad adaptacją filmową. Książkę nagrodzono nagrodami: „Odkrycia Empiku”, Wielkopolskich Czytelników. Finalistka Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, Nagrody Nike i Nagrody Conrada. Powieść przetłumaczono na język angielski i hiszpański. Tłumaczenia na inne języki w toku. Ostatnio wydała książkę poetycką „Dunaj. Chyłe pola” (Warstwy, 2025), którą nagrodzono Nagrodą Kościelskich. Pracuje nad kolejną powieścią. Mieszka – wraz ze stadem – w Paśmie Jaworzyny Krynickiej.

Przypominamy, że fundatorem nagrody jest Miasto Gdańsk, a organizatorem nagrody i festiwalu oraz wydawcą serii jest Instytut Kultury Miejskiej.

Projekt dofinansowany z dotacji celowej Miasta Gdańska.

Tomy Alicii Elsbeth Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024”, wybór i przekład z jęz. angielskiego Janusz Solarz; Aminy Elmi „Wiersze”, wybór i przekład z jęz. duńskiego Bogusława Sochańska; Laimy Kreivytė „Stany nieważkości”, wybór i przekład z jęz. litewskiego Dominika Jagiełka oraz Luigiego Nacciego „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024”, wybór i przekład z jęz. włoskiego Joanna Ganobis otrzymały dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.