W 10. edycji Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności jury nominowało sześć poetek i ich tłumaczki. Na przełomie 2027 i 2028 roku przekłady tomów finalistek ukażą się w serii EPW – Nominacje i zasilą liczący dziś już 63 pozycje cykl wydawniczy. Wiosną 2028 roku, podczas Festiwalu Europejski Poeta Wolności, poznamy zwyciężczynie aktualnej edycji konkursu.
Spotkanie jury nagrody odbyło się w Gdańsku 6 listopada 2026. W obradach wzięli udział: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący), Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz jury), Cezary Łasiczka, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Michał Rusinek, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk.
Decyzją jury Nagrody Europejski Poeta Wolności w finale aktualnej edycji konkursu znalazły się: poetka Selma Asotić (jęz. bośniacki) i tłumaczki Paulina Janssen, Magdalena Koch; poetka Linnea Axelsson (jęz. szwedzki) i tłumaczka Anna Mroczek; poetka Lina Ekdahl (jęz. szwedzki) i tłumaczka Justyna Czechowska; poetka Olvido García Valdés (jęz. hiszpański – kastylijski) i tłumaczka Marta Eloy Cichocka; poetka Margalit Matitiahu (jęz. ladino) i tłumaczka Agnieszka August-Zarębska; poetka Cristina Peri Rossi (jęz. hiszpański – kastylijski) i tłumaczki Małgorzata Kozek, Magdalena Szkwarek.
Sylwetki i profile twórcze nominowanych dostępne są w zakładce Finalistki 2028 (klik).
Jurorzy podkreślili bardzo wysoki poziom tegorocznych zgłoszeń. „To świadczy o dobrej kondycji konkursu EPW, ale też o jakości współczesnej poezji europejskiej w ogóle”, powiedział Krzysztof Czyżewski. Przewodniczący jury zaakcentował znaczenie, jakie dla nagrody mają tłumacze i tłumaczki. Zwrócił również uwagę na niezwykle istotny, kulturotwórczy aspekt ich pracy: „Cieszę się, że w finale znalazły się autorki piszące w małych językach. To skarb, że mamy tłumaczy i tłumaczki, którzy umożliwiają nam kontakt z poezją tworzoną właśnie w językach rzadkich i często zagrożonych”.
W tej edycji bezprecedensowy jest finałowy skład: po raz pierwszy w historii konkursu wśród nominowanych znalazły się wyłącznie kobiety. „Jedyną kategorią dla nas jako jurorów istotną, jest kategoria jakości ocenianych wierszy. Nominacje świadczą więc o tym, jak silny jest kobiecy głos we współczesnej poezji europejskiej. To właśnie kobiety tworzą dziś najbardziej dojrzałe, odważne i empatyczne wiersze”, powiedział Czyżewski. Zauważył przy tym pewną literacką symbiotyczność nieobecną dotąd na tę skalę w konkursie: większość nominowanych tłumaczek to również poetki.
Przypominamy, że w cyklu 2026-2028 czekaliśmy na propozycje skoncentrowane wokół twórczości żyjących poetów i poetek tworzących w językach bośniackim, hiszpańskim (kastylijskim), baskijskim, galicyjskim, katalońskim, ladino, irlandzkim, luksemburskim, słowackim oraz szwedzkim. Co istotne, zgłoszenia do nagrody oparte są o języki, w jakich tworzą poeci i poetki, nie zaś o przynależność narodową autorów.
Łącznie uzyskaliśmy dwadzieścia zgłoszeń nadesłanych przez tłumaczy i tłumaczki. W przypadku uzyskania nominacji nadesłanie zgłoszenia jest równoznaczne z podjęciem się zadania przetłumaczenia tomu zarekomendowanego poety lub poetki. Warto zaznaczyć, że wśród książek ukazujących się w serii EPW – Nominacje są zarówno autonomiczne tomy, jak i zbiory o charakterze antologicznym – w ich przypadku wyboru wierszy dokonuje również tłumacz.
Nagrodzona poetka otrzyma statuetkę i nagrodę finansową w wysokości 100 tys. zł, a tłumaczka lub tłumaczki wyróżnionego tomu – statuetkę i nagrodę finansową w wysokości 20 tys. zł. Wręczenie nagrody towarzyszyć będzie Festiwalowi Europejski Poeta Wolności organizowanemu przez Instytut Kultury Miejskiej wiosną 2028. Tomy wszystkich nominowanych twórców ukażą się na przełomie 2027 i 2028 roku w serii wydawniczej Europejskiego Poety Wolności.
Fundatorem Nagrody Europejski Poeta Wolności jest Miasto Gdańsk. Organizatorem nagrody jest Dom Literatury w Gdańsku.
Fot. Kornelia Głowacka-Wolf
