Co styka i nie styka, gdzie się rozmijamy i czy możliwe jest – poprzez poezję, literaturę, wrażliwość – spotkanie mimo różnic? Podczas tegorocznego Festiwalu Europejski Poeta Wolności poszukamy części wspólnych w świecie podziałów i kryzysów. Koncepcję przewodnią „Miejsc styku” i program wydarzenia stworzyły Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda. Instytut Kultury Miejskiej zaprasza do Gdańska 16-18 kwietnia 2026 na dziewiątą edycję festiwalu.

MIEJSCA STYKU

Miejsca styku to przestrzenie, w których dochodzi do pobudzającego spotkania zarówno na linii czytelnik-tekst, jak i twarzą w twarz. W miejscach styku pojawiają się warunki do prowadzenia dialogu – z szacunkiem i przyzwoleniem na wątpliwość. Wierzymy, że poezja to nie tylko źródło refleksji, ale też przestrzeń spotkania, poszukiwania wspólnych rozwiązań i piękna praktykowanego w codzienności; źródło dobra w czasach, w których tak często go brakuje.

„Ciekawi nas również to, co nie styka: krawędzie chaosu, na których dziś funkcjonujemy”, mówi Magdalena Kicińska. „Wojna tuż obok, ludobójstwa oglądane na ekranie telefonu, polityczna polaryzacja, która coraz częściej przekłada się na wzrost agresji – to tylko kilka z zagrożeń, które nas otaczają. Nie zapominamy też o innych dotyczących nas procesach: rozwoju sztucznej inteligencji, tak szybkim, że trudno za nim nadążyć, postępujących zmianach klimatu i ich skutkach… Wszystko to budzi uzasadniony niepokój, z którym wielu z nas nie potrafi sobie poradzić”, dodaje współautorka programu festiwalu.

PROGRAM

Poprzez zróżnicowanie formatów spotkań, ale też zaproszenie gości pochodzących z różnych zakątków literatury, sztuki i humanistyki chcemy zaadresować możliwie wiele aspektów skupionych wokół motywu przewodniego.

Zaprosimy Państwa m.in. na wykład mistrzowski, który tym razem wygłosi Maria Peszek. Tradycyjnie spotkamy się z młodymi poetami międzynarodowej sieci Versopolis. Wyruszymy na spacery poetyckie – dźwiękowy z Marcinem Dymiterem i przyrodniczy z oceanografem prof. Janem Marcinem Węsławskim. O obecność lokalnego komponentu zadba Gdański Klub Książki. Festiwal zakończymy slamem poetyckim, który poprowadzi grupa Klancyk.

Utarło się, że każdego dnia centralną część programu stanowi debata. 16 kwietnia porozmawiamy o poezji w czasie kryzysów i stanów wyjątkowych – skupimy się na roli, miejscu i sile poezji w kontekście kryzysów społecznych i osobistych. Kolejnego dnia tematem debaty będzie spotkanie kultury i AI, m.in. relacje poezji ze sztuczną inteligencją. W sobotę zaprosimy na dwie debaty, pierwszą z nich poświęcimy temu, co „nie styka” – miejscom, gdzie brakuje porozumienia, punktom sporu i sposobom budowania mostów ponad podziałami. Całość zamknie debata skupiona wokół poetyckich biografii.

Warsztaty to kolejny ważny element festiwalowego programu. Tym razem zaproponujemy zajęcia eksperckie, np. warsztaty tłumaczenia poezji z Kają Gucio, oraz szereg spotkań przeznaczonych dla określonych grup wiekowych. Dla dzieci i młodzieży spotkania wprowadzające w świat poezji poprowadzą Joanna Mueller i Joanna Rusinek. Bianka Rolando starszej publiczności zaproponuje kreatywne spotkanie z poezją.

Pełen program dostępny jest pod tym linkiem (KLIK).

NAGRODA LITERACKA MIASTA GDAŃSKA EROPEJSKI POETA WOLNOŚCI

Tradycyjnie w programie festiwalu nie zabraknie spotkania z nominowanymi i laureatami Nagrody EPW. Już pierwszego dnia, podczas Nocnego Czytania Poezji, usłyszymy wiersze nominowanych poetów i poetek – również w ich własnych interpretacjach, w językach oryginału. 17 kwietnia spotkamy się z tłumaczami i tłumaczkami nominowanych tomów. Tego dnia w Teatrze Wybrzeże odbędzie się gala wręczenia Nagrody, którą wyreżyseruje Katarzyna Minkowska, a wieczór poprowadzi Katarzyna Kasia. W sobotę Michał Nogaś porozmawia ze zwycięskim duetem, poetą lub poetką i tłumaczem lub tłumaczką.

Przypominamy, że do Nagrody w 2026 roku nominowanych jest sześć tomów poetyckich: Amina Elmi „Z całą miłością” (przekł. Bogusława Sochańska); Nora Iuga „Niewola kręgu” (przekł. Enormi Stationis); Laima Kreivytė „Stany nieważkości” (przekł. Dominika Jagiełka); Luigi Nacci „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024” (przekł. Joanna Ganobis); Roger Robinson „Przenośny raj”, (przekł. Bartosz Wójcik); A.E. Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024” (przekł. Janusz Solarz).

O finalistach i finalistkach tegorocznej edycji przeczytać można tu (KLIK).

INFORMACJE PRAKTYCZNE

Wstęp na wszystkie spotkania jest bezpłatny. Na poszczególne elementy programu – w tym warsztaty – obowiązywać będą bezpłatne zapisy. Wstęp na galę możliwy będzie tylko za okazaniem zaproszenia. Szczegóły dotyczące zapisów i możliwości pozyskania zaproszeń ogłosimy wkrótce. Niebawem otworzymy także zapisy dla osób chętnych wystąpić podczas slamu poetyckiego.

Wybrane spotkania i debaty tłumaczone będą na PJM oraz jęz. angielski. Szczegóły znajdują się w programie.

Wszystkie wydarzenia – poza galą wręczenie Nagrody EPW – odbędą się w siedzibie Instytutu Kultury Miejskiej (Targ Rakowy 11).

DOFINANSOWANIE

Festiwal uzyskał dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Funduszu Promocji Kultury.

Wydanie czterech tomów nominowanych do Nagrody Europejski Poeta Wolności 2026 zostało dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury: Amina Elmi „Z całą miłością” (przekł. Bogusława Sochańska); Laima Kreivytė „Stany nieważkości” (przekł. Dominika Jagiełka); Luigi Nacci „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024” (przekł. Joanna Ganobis); A.E. Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024” (przekł. Janusz Solarz).

Projekt finansowany jest z dotacji celowej Miasta Gdańska.

Fundatorem Nagrody Europejski Poeta Wolności jest Miasto Gdańsk.

ORGANIZATORZY, PARTNERZY, PATRONI

Organizatorem festiwalu i nagrody oraz wydawcą serii EPW – Nominacje jest Instytut Kultury Miejskiej.

Partnerzy: Dom Literatury w Gdańsku, Versopolis, „Dziennik Literacki”

Patroni medialni: Booklips.pl, Gdański Przewodnik Kulturalny, „Książki. Magazyn do czytania”, „Pismo. Magazyn opinii”, „Prestiż. Magazyn trójmiejski”, Radio 357, Radio Gdańsk, Trójmiasto.pl, „Tygodnik Powszechny”