Aktualne, angażujące i nieunikające konfrontacji, ale też pełne empatii, ze szczerością i odwagą czerpiące z osobistych doświadczeń i skomplikowanych życiorysów swoich twórców – tomy serii EPW 2026 nie pozostawiają Czytelników obojętnymi. Przedstawiamy krótki przewodnik po książkach serii i przypominamy, że tomy są dostępne online i można czytać tradycyjnie lub na urządzeniach.

Sześć starannie wydanych tomów czołowych poetów i poetek współczesnej Europy wzbogaciło w tym roku bibliotekę EPW. Ich twórczość nie miała dotąd szansy zaistnieć tak obszernie w polszczyźnie – odkrywamy ją dzięki znakomitym tłumaczom i tłumaczkom. Hasło przewodnie aktualnej serii – „Poezja wyraźnie współczesna” – oddaje ducha tych książek: to poezja zakorzeniona w świecie, w którym żyjemy. Doświadczenie emigracji, rola kobiety w XXI wieku, nieheteronormatywna tożsamość, walka o wewnętrzną wolność w reżimowej rzeczywistości, pytanie europejskiego dziedzictwa w sytuacji kryzysu wartości – złożone życiorysy poetów i poetek, ich wrażliwość i świadoma obecność w świecie pozwalają nam dostrzec nowy wymiar zagadnień, które pozornie już dobrze znamy.

Książki w tradycyjnej formie są dostępne w online i stacjonarnie w księgarni Triki Tashka (Targ Rakowy 11, Gdańsk) oraz w formie tradycyjnej oraz e-booków na platformie Tu się czyta.

TOM UHONOROWANY NAGRODĄ LITERACKĄ MIASTA GDAŃSKA EUROPEJSKI POETA WOLNOŚCI

Amina Elmi „Z całą miłością”
Wybór i przekład z jęz. duńskiego: Bogusława Sochańska

Fragment uzasadnienia werdyktu Jury: Tom poezji „Z całą miłością” to przejmujące świadectwo losu nieakceptowanej i wykluczonej imigrantki, która pragnie w Europie znaleźć swój dom i wziąć za niego odpowiedzialność. Zbuntowana przystawia nam zwierciadło, a jednocześnie wyciąga rękę, otwierając drogę do wspólnego życia i wspólnej walki. Także do miłości wolnej od obyczajowej przemocy, czego świadectwem są jej piękne i czyste w swym liryzmie erotyki.

Jakub Kornhauser: Nie ma obecnie donośniejszego głosu w duńskiej poezji od Aminy Elmi. Urodzona w latach 90. autorka o somalijskich korzeniach zdobyła przychylność krytyków i popularność medialną. „Z całą miłością” w przekładzie Bogusławy Sochańskiej to zbiór dynamicznych tekstów o byciu Inną w zuniformizowanym środowisku, łączący tradycje poezji somalijskiej z dykcją współczesną, opartą na rapowej nawijce. To również książka-manifest, z pasją dająca wybrzmieć postulatom wolnościowym w odniesieniu do miłości homoseksualnej, siostrzeństwa czy zaangażowania w kwestie równości etnicznej.

AMINA ELMI (ur. 1994) – duńska poetka somalijskiego pochodzenia. Jej debiutancki tom „Barbar [tavshedens objekt]” (Barbarzyńca [przedmiot milczenia]) ukazał się w 2023 roku, stając się literacką sensacją w Danii. Wkrótce potem ukazał się w Szwecji i Norwegii.

BOGUSŁAWA SOCHAŃSKA (ur. 1955) – tłumaczka z języka duńskiego, wydawczyni i znawczyni duńskiej kultury. Pracowała m.in. jako attaché i radca kulturalny ambasady RP w Kopenhadze oraz dyrektorka Duńskiego Instytutu Kultury w Polsce. Współprowadzi Wydawnictwo DRIADA.

Księgarnia: książka na stronie Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu się czyta.

Nora Iuga „Niewola kręgu”
Przekład z jęz. rumuńskiego: Enormi Stationis

Jakub Kornhauser: Dla rumuńskiej autorki Nory Iugi poezja była i jest laboratorium form, przestrzenią swobodnych skojarzeń, podlanych humorem synestezyjnych obrazów – ale i wehikułem zakamuflowanej krytyki komunistycznej opresji. W tomie wiersze skrzą się od zaskakujących zestawień i barwnych portretów, ale mają także niebanalną warstwę fabularną, która ujawnia bogactwo wyobraźni i leksykalnych odniesień – poza zasięgiem cenzury i ku chwale wolności.

NORA IUGA (właśc. Eleonora Almosnino, ur. 1931) – uznana rumuńska pisarka, poetka i tłumaczka z języka niemieckiego. W latach 1971-19878 jej twórczość objęto w Rumunii cenzurą, a książki wycofano z obiegu. Jest aktywną blogerką i komentatorką rumuńskiego życia literackiego.

ENORMI STATIONIS (właśc. Bartosz Radomski, ur. 1983) – filolog klasyczny, poeta i tłumacz. Wielokrotny stypendysta programów traduktologicznych organizowanych przez rumuńskie instytucje kultury. Autor czterech książek poetyckich.

Księgarnia: książka na stronie Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu się czyta.

Laima Kreivytė „Stany nieważkości”
Wybór i przekład z jęz. litewskiego: Dominika Jagiełka

Jakub Kornhauser: Tom litewskiej poetki Laimy Kreivytė, kuratorki i artystki, zwraca uwagę dojrzałością i odwagą politycznego gestu. Należąca do pokolenia lat 70. autorka konstruuje wypowiedź w odniesieniu do dyskusji o kobiecości, mniejszościach seksualnych, schyłku patriarchatu. Zbiór w przekładzie Dominiki Jagiełki to mocny, choć niestroniący od literackiej subtelności głos. Tytułowe „Stany nieważkości” okazują się kluczem do rozmowy o statusie kobiety nie tylko w społeczeństwie, lecz także na poziomie relacji międzyludzkich – miłosnych, rodzinnych, przyjacielskich.

LAIMA KREIVYTĖ (ur. 1972) – litewska kuratorka, artystka, poetka i pisarka. Jest autorką dwóch tomików poezji oraz redaktorką i autorką katalogów i książek poświęconych sztuce. Organizuje wystawy i performanse feministyczne oraz queerowe, angażuje się w tematykę wolności i równości.

DOMINIKA JAGIEŁKA (ur. 1995) – tłumaczka z języka litewskiego. Absolwentka filologii bałtyckiej na Uniwersytecie Warszawskim i stypendystka Uniwersytetu Wileńskiego. Uczestniczka seminariów translatorskich i projektów literackich. Przekłada na język polski poezję i prozę.

Księgarnia: książka na stronie Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu się czyta.

Luigi Nacci „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024”
Wybór i przekład z jęz. włoskiego: Joanna Ganobis

Jakub Kornhauser: Luigi Nacci należy do najciekawszych pisarzy włoskich pokolenia lat 70. Wiersze Nacciego zebrane przez tłumaczkę Joannę Ganobis w antologii „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024” przyjmują postać scen rodzajowych, często pomyślanych jako specyficznie poetyckie travel writing. Zamyka się w nich ciekawość świata i innych ludzi – często Innych, migrantów, uciekinierów, ofiar konfliktów zbrojnych – a także kronikarska powinność notowania historii, szczególnie tej drobnej, zwyczajnej, dotykającej każdego z nas.

LUIGI NACCI (ur. 1978) – włoski poeta, performer, pisarz, nauczyciel i przewodnik turystyczny. Od 2005 roku opublikował 11 tomów poetyckich i książek prozą. Wędruje pieszo – samotnie lub jako przewodnik – najczęściej po Półwyspie Iberyjskim i Bałkańskim.

JOANNA GANOBIS (ur. 1988) – tłumaczka z języka włoskiego, poetka. Od 2012 roku pracuje jako tłumaczka i recenzentka, współpracuje również z włoskimi agencjami literackimi, by promować w Polsce twórczość uznanych włoskich pisarzy.

Księgarnia: książka na stroni Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu sie czyta.

Roger Robinson „Przenośny raj”
Przekład z jęz. angielskiego: Bartosz Wójcik

Jakub Kornhauser: Urodzony w Londynie pisarz i muzyk o trynidadzkich korzeniach udowadnia, jaką poetycką siłą dysponuje narracyjna poetyka spod znaku spoken word. W rytmicznych, pełnych bogatego frazowania utworach pobrzmiewają na równych prawach nuty karaibskie i tradycje liryki Eliotowskiej. Robinson ze swadą łączy „obserwacyjne” umiejętności reporterskie z głęboko lirycznym obrazowaniem, tworząc żywy, niezwykle aktualny idiolekt.

ROGER ROBINSON (ur. 1967) – pisarz, poeta i muzyk. Opublikowany w 2019 roku tom poezji „A Portable Paradise” [Przenośny raj] wyróżniono m.in. prestiżową Nagrodą T.S. Eliota (2020). Robinson współtworzy zespół muzyczny King Midas Sound, a w swoim dorobku ma również płyty solowe.

BARTOSZ WÓJCIK – adiunkt w Katedrze Lingwistyki Stosowanej UMCS, organizator wydarzeń kulturalnych, m.in. współtwórca Festiwalu Lublin Miasto Literatury, członek STL. Publikuje przekłady, teksty autorskie, współtworzy antologie. Popularyzuje kulturę anglojęzycznych Karaibów.

Księgarnia: książka na stronie Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu sie czyta.

A.E. Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024”
Wybór i przekład z jęz. angielskiego: Janusz Solarz

Poezja A.E. Stallings korzysta ze źródeł klasycznych – związana od wielu lat z Europą amerykańska poetka sięga z równym powodzeniem do gatunków antycznych, co ich późniejszych wariantów. „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024” w wyborze i przekładzie Janusza Solarza odkrywa poetycką grę, której stawką jest ocalenie piękna świata, ukazanie bliskości człowieka i natury, wreszcie – podzielenie się z czytelnikami refleksją o czasie, przemijaniu, odbijaniu się przeszłości w tym, co tu i teraz.
/ Jakub Kornhauser

A.E. STALLINGS (ur. 1968) – amerykańska poetka, tłumaczka literatury antycznej i eseistka. Już debiutancki tom (1998) zapewnił jej uznanie krytyków i czytelników – kolejne trzy zbiory potwierdziły jej literacką pozycję. W 2023 roku – jako druga kobieta w historii – objęła prestiżowe stanowisko profesora poezji w Katedrze Poezji Uniwersytetu w Oksfordzie.

JANUSZ SOLARZ – anglista, tłumacz, wykładowca akademicki i poeta. Pracował dydaktycznie m.in. w Juilliard Conservatory w Nowym Jorku i Indiana University w Bloomington. Od 2009 roku tłumaczy poezję amerykańską, w jego przekładzie ukazała się m.in. trzytomowa edycja „Wierszy zebranych” Emily Dickinson.

Księgarnia: książka na stronie Triki Tashki, e-book i książka na stronie Tu się czyta.

Seria wydawnicza Europejski Poeta Wolności – Nominacje 2026:

  • Redakcja: Joanna Mueller
  • Opracowanie graficzne: Maciej Bychowski
  • Opieka wydawnicza i komunikacja: Ola Halicka
  • Koordynacja: Marcin Haftkowski
  • Wydawca: Instytut Kultury Miejskiej

Fundatorem Nagrody EPW jest Miasto Gdańsk.

Tomy Aminy Elmi, Laimy Kreivytė, Luigiego Nacciego i A.E. Stallings uzyskały dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Projekt dofinansowano z dotacji celowej Miasta Gdańska.