Amina Elmi , przekład: Bogusława Sochańska

2026: Amina Elmi

Jakub Kornhauser o tomie:

Amina Elmi z niezwykłą żarliwością pisze o kwestiach najistotniejszych: prawie do stanowienia o sobie, poszukiwaniu własnego miejsca i tożsamości, odpowiedzialności za słowa i działania, siostrzeństwie i miłości, wreszcie – o przemocy, wojnie oraz uprzedzeniach, także tych motywowanych religijnie. Robi to z perspektywy migrantki, Dunki o somalijskich korzeniach, ale też kogoś, kto ma do powiedzenia o świecie więcej niż inni – ci, którzy korzystają z wygód i nie muszą o nic walczyć. Poetka w niewymuszony sposób godzi kategoryczność postawy politycznej z delikatnością opisu – czyni tak wtedy, gdy mówi o najbliższych, skupiając się na drobnych scenach rodzajowych i ujawniając jako czuła obserwatorka życia codziennego. Bogusława Sochańska znakomicie radzi sobie ze zróżnicowaną poetyką Elmi, przeplatając sekwencje subtelne, „rodzinne”, z passusami o szyderczym, kpiarskim wydźwięku. Potrafi wychwycić melodyjność frazy, jej mówiony, czasami krzyczany charakter, a także wielość odniesień do duńskiej rzeczywistości społeczno-politycznej oraz kulturowych intertekstów. Całość prezentuje się bardzo okazale z uwagi zarówno na walory artystyczne tej propozycji poetyckiej, jak i mocny, aktualny przekaz twórczości Elmi.

 

Z uzasadnienia Jury:

Urodzona w Somalii duńska poetka Amina Elmi studiowała anglistykę w Aalborgu i ukończyła kopenhaską szkołę pisarzy. Zna więc kulturę europejską i świetnie się w niej porusza, a jednak nie znalazła dotąd własnego miejsca w duńskiej rzeczywistości.

Tom poezji „Z całą miłością” to przejmujące świadectwo losu nieakceptowanej i wykluczonej imigrantki, która pragnie w Europie znaleźć swój dom i wziąć za niego odpowiedzialność. Zbuntowana przystawia nam zwierciadło, a jednocześnie wyciąga rękę, otwierając drogę do wspólnego życia i wspólnej walki. Także do miłości wolnej od obyczajowej przemocy, czego świadectwem są jej piękne i czyste w swym liryzmie erotyki.

Poruszające wiersze Aminy Elmi to gniewny i zarazem pełen empatii głos globalnej większości zamieszkującej Europę. Głos ten niejednokrotnie rozbrzmiewał wśród finalistów gdańskiej Nagrody, a teraz – po raz pierwszy – sięga po najwyższy laur Europejskiego Poety Wolności.

 

Wydanie tomu Aminy Elmi „Z całą miłością” uzyskało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Amina Elmi

AMINA ELMI (ur. 1994) – duńska poetka somalijskiego pochodzenia. Studiowała anglistykę na Uniwersytecie w Aalborgu, jest także absolwentką kopenhaskiej szkoły pisarzy Forfatterskolen (2023). Jej głośny debiutancki tom „Barbar [Tavshedens objekt]” (Barbarzyńca [Przedmiot milczenia]) ukazał się w sierpniu 2023 roku i zaledwie kilka tygodni po premierze prawa do jego publikacji zostały sprzedane wydawcom z Norwegii oraz Szwecji. Tom uzyskał m.in. prestiżową duńską nagrodę za debiut Bogforums Debutantpris (2023).

Fot. Sara Galbiati / Gyldendal Medie 2023

Bogusława Sochańska

BOGUSŁAWA SOCHAŃSKA (ur. 1955) – tłumaczka, eseistka, wydawczyni. Absolwentka filologii duńskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, gdzie w latach 1980–1995 pracowała jako asystentka i wykładowczyni w Katedrze Skandynawistyki. W latach 1995–1999 attaché i radca kulturalny ambasady RP w Kopenhadze. Była dyrektorką Duńskiego Instytutu Kultury w Polsce (1999–2020). Od 2021 roku prowadzi Szkołę Języków Skandynawskich Driada i współprowadzi Wydawnictwo Driada. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Tłumaczy Literackich.